Trzy systemy, jeden cel – najlepsze osiągi na trasie
Co kryje się we wnętrzu opon twojego roweru górskiego? Klasyczna dętka butylowa, mleczko uszczelniające czy może nowoczesna wkładka TPU? Temat wyboru między dętką a systemem bezdętkowym od dawna elektryzuje środowisko MTB, szczególnie wśród osób stawiających pierwsze kroki w górskim kolarstwie. Dynamiczny rozwój i popularyzacja dętek TPU sprawiły jednak, że zagadnienie to nabrało nowego wymiaru również w segmencie rowerów wyczynowych. Które z rozwiązań rzeczywiście wygrywa? Które przekonania są tylko mitami, a które potwierdzają się w praktyce? Aby to sprawdzić, przeprowadziliśmy szczegółowe testy – zarówno na singletrackach, jak i na profesjonalnym stanowisku pomiarowym firmy Schwalbe, gdzie precyzyjnie zmierzono opory toczenia i trwałość każdego systemu. Przeanalizowaliśmy również wymagania montażowe, konieczność serwisowania oraz możliwości naprawy w terenie.
Krótkie podsumowanie – który system jest dla kogo?
Dla niecierpliwych – odpowiedź od razu: dla większości aktywnych rowerzystów górskich najlepszym wyborem jest system bezdętkowy (tubeless). Oferuje on najlepsze połączenie osiągów, ochrony przed przebiciami i feeling jazdy. Spośród rozwiązań z dętką zdecydowanie lepszą opcją jest TPU – dętki tego typu są wyraźnie lżejsze i szybsze od butylowych, a przy tym doskonale sprawdzają się jako zapasowa dętka w plecaku. Dętka butylowa ma natomiast głównie jedną zaletę – niską cenę i prostotę obsługi. Pod względem osiągów wyraźnie ustępuje pozostałym rozwiązaniom.
Konfiguracja testowa
Aby zapewnić porównywalne i wiarygodne warunki testowe, do wszystkich trzech konfiguracji użyto produktów marki Schwalbe. Takie podejście gwarantuje jednolite środowisko testowe, choć należy zaznaczyć, że wartości bezwzględne mogą się różnić w zależności od producenta, opony i karkasu. Ogólne tendencje dla każdego systemu można jednak na tej podstawie precyzyjnie porównać.
Przetestowane produkty:
- Dętka butylowa: Schwalbe Nr 19
- Dętka TPU: Schwalbe Aerothan Tube 29″ MTB
- System bezdętkowy: mleczko uszczelniające Schwalbe Doc Blue + wentyle tubeless Schwalbe
Wszystkie trzy zestawy zamontowano na identycznych obręczach o szerokości wewnętrznej 30 mm, z taśmą tubeless i ujednoliconymi oponami. Do testów trailowych wybrano nową oponę Schwalbe Romy w rozmiarze 2,4″ z karkasem Trail Pro i mieszanką Soft. Do symulacji jazdy XC zastosowano oponę Schwalbe Rick XC 2,25″ z karkasem XC Pro i mieszanką Speedgrip. Testy ograniczono do rozmiaru kół 29″. Ciśnienie we wszystkich konfiguracjach wynosiło 1,5 bara.
Test laboratoryjny – opory toczenia: który system jest najszybszy?
W pierwszej kolejności wszystkie trzy zestawy poddano testom na stanowisku pomiarowym Schwalbe. Urządzenie mierzy opory toczenia w watach na równym podłożu przy prędkości 20 km/h. Koło jest mocowane w maszynie, a następnie dociskane do obracającej się powierzchni testowej z siłą odpowiadającą masie 50 kg. Każda konfiguracja została przetestowana dwukrotnie, aby wyeliminować błędy pomiarowe. Prezentowane wyniki to średnia z obu przebiegów.
Wyniki – konfiguracja XC:
W zestawie XC obraz jest jednoznaczny. Konfiguracja z dętką butylową okazała się zdecydowanie najwolniejsza, z oporem toczenia wynoszącym 19,5 W. Wyraźnie lepiej wypadła dętka TPU – 16,3 W. Zwyciężył system bezdętkowy z wynikiem 15,0 W.
- Tubeless jest szybszy od Butylu o 4,5 W, co przekłada się na 23,1% przewagi
- Tubeless jest szybszy od TPU o 1,3 W, co daje 8% przewagi
- TPU jest szybsze od Butylu o 3,2 W, czyli o 16,4%
Warto pamiętać, że podane wartości dotyczą jednej opony. W praktyce, jadąc na dwóch kołach, należy podwoić te różnice. W kolarstwie XC różnice te mają istotne znaczenie. Przeskok z dętki butylowej na TPU lub tubeless jest bardzo wyraźny. Odstęp między tubeless a TPU jest mniejszy, choć wciąż mierzalny. Kto stawia na maksymalne osiągi wyścigowe, powinien wybrać tubeless. Kto chce uniknąć systemu bezdętkowego, z dętką TPU znajdzie się zaskakująco blisko czołówki.
Wyniki – konfiguracja Trail:
W zestawie trailowym z oponą Schwalbe Romy opory toczenia są zgodnie z oczekiwaniami wyraźnie wyższe we wszystkich kategoriach. Kolejność nie ulega jednak zmianie. Tubeless ponownie prowadzi z wynikiem 27,8 W, za nim plasuje się TPU z 28,3 W, a dętka butylowa zamyka stawkę z wynikiem 30,9 W.
- Tubeless jest szybsze od Butylu o 3,1 W, czyli o 10%
- Tubeless jest szybsze od TPU o 0,5 W, co przekłada się na 1,8% przewagi
- TPU jest szybsze od Butylu o 2,6 W
W konfiguracji trailowej różnice między tubeless a TPU są minimalne i w praktyce trudno wyczuwalne podczas jazdy. Obydwa rozwiązania wyraźnie dystansują natomiast klasyczną dętkę butylową.